Zoeken
  • Limburg Cultuurt

Op interview met ... Mona Vanschoenwinkel

Mona Vanschoenwinkel is programmacoördinator van het cultuurfestival MoMeNT. Door de huidige crisis diende het festival aangepast te worden. "Desondanks er maar enkele activiteiten de coronagolf overleefd hebben, heeft MoMeNT 2020 alles in zich om nog een fantastische editie te worden."


Kan je wat vertellen over de geschiedenis van MoMeNT?

"Nog voor ik was afgestudeerd aan de masteropleiding Theater, Film –en Literatuurwetenschappen nam ik deel aan het examen voor een job als programmator bij cc De Velinx in Tongeren. Ik woonde op dat moment al jaren in Antwerpen maar mijn roots lagen in Limburg, dus vond ik het zeker het overwegen waard. Ik had de job niet, eindigde als tweede en nam een job aan buiten de sector. Ongeveer een jaar nadien, in 2016, werd ik opgebeld door de personeelsdienst van de stad Tongeren met de melding dat er een nieuwe vacature geplaatst zou worden en dat ik volgens hen het juiste profiel had, of ik interesse had om op gesprek te komen. De vacature betrof een job als productieverantwoordelijke voor een nieuw kunstenproject. Als reactie op het gegeven dat in 2016 Limburg stiefmoederlijk werd behandeld op vlak van de meerjarige cultuursubsidie-erkenning 2017-2021 nam Tongeren het initiatief om een kunstenproject uit te werken en in te dienen als projectdossier. De stad nam haar verantwoordelijkheid en voorzag de eerste werkmiddelen om op te starten. Ik had in Antwerpen een eigen theatergezelschap waar ik naast het regisseren ook de productionele leiding voor mijn rekening nam. Voor mij voldoende redenen om de uitdaging aan te gaan en te solliciteren. Diezelfde dag nog werd ik opgebeld met het bericht dat ik aangenomen was. Samen met intendant Barbara Wyckmans en een programmacoördinator konden we vanaf november 2016 dus van start gaan met een wit blad. Een droom voor iemand die net afgestudeerd was zoals ik.


Begin maart 2017 vertrok de programmacoördinator en nam ik zijn functie over. Die periode was de meest stressvolle die ik ooit heb meegemaakt, des te meer omdat eind maart de eerste editie van MoMeNT van start ging, maar tegelijkertijd ook de meest leerzame. In die maanden heb ik een bagage en een know-how opgebouwd waarover ik in een andere situatie veel langer gedaan zou hebben. Ik werd nauw betrokken in de keuze voor een nieuwe productieverantwoordelijke en in juli 2017 drong de noodzaak voor een communicatie/zakelijk verantwoordelijke zich op en werd ook hier iemand voor aangesteld. Sindsdien zijn we een klein maar fijn vrouwenteam van vier: Barbara, Lisa, Dorien en ikzelf."

Waarom de naam MoMeNT?

"Toen ik aangesteld werd om mee te werken aan het project lag er nog niet veel vast behalve dat het een kunstenproject was dat rond het thema tijd zou gaan. Het gegeven dat Tongeren de oudste stad van België is, werd de inspirator voor het zomerse gegeven.


Vertrekkende vanuit de wetenschap dat Tongeren de ‘eerste’ stad is, betekent ook dat de stad het meeste kapitaal aan tijd heeft. Hoe kan de samenleving beter worden als vanuit Tongeren de stimulans komt om zorgvuldig met tijd om te gaan? Wat mag sneller? Wat moet trager? Wat betekent tijd geven en wat verstaat men onder tijd krijgen? In deze tijd waarin stress en burn-outs dagelijkse onderwerpen zijn en waarin corona ons de ruimte gaf om de tijd nog eens te laten stil staan, is het meer dan zinvol hierover na te denken. Kunstenaars zijn daarin inspirerende partners. Tijdens een brainstormsessie rond een toepasselijke naam werd de naam MoMeNT dan ook verkozen tot de beste optie. Het woord heeft dezelfde betekenis in het engels, het frans, het duits en het nederlands en sluit nauw aan bij het thema. Als men de vraag “heb je tijd?” voorgeschoteld krijgt, moet men deze vaak negatief beantwoorden. Vraagt men “heb je een MoMeNT?” dan kan dat er meestal wel vanaf. Een MoMeNT is iets vluchtigs, iets dat onmiddellijk nadat het er is weer vergaat, iets dat haast ongrijpbaar is en daardoor des te meer fascinerend. Het is een woord dat alle sectoren en disciplines toebehoort, een element dat verbindt."



Hoogtepunten "Als men aan de doorsnee Tongenaar zou vragen wat het hoogtepunt van MoMeNT was dan zou het grootste deel ongetwijfeld het project met Olivier Grossetête noemen. Ik begrijp het ook wel. Honderden inwoners en bezoekers bouwden samen aan een TIJDelijk monument van wel twintig meter hoog.

Eén van mijn persoonlijke hoogtepunten tijdens de voorbije MoMeNTedities was de voorstelling over ter-dood-veroordeelden die Elena Peeters vorig jaar bracht voor een groep gedetineerden en hun bewakers in de jeugdgevangenis van Tongeren in combinatie met een theaterpubliek. Dat vond ik een echte intense kippenvelervaring om nooit meer te vergeten. De aandacht voor de ander, de spanning die er hing, de lading die die voorstelling kreeg door op die locatie te staan. Het nagesprek met de jongeren was ontroerend. Dit was ‘echt’. Die momenten waarop je dan beseft dat we met onze projecten echt iets kunnen betekenen, inzichten kunnen brengen, iets in beweging kunnen zetten, dat zijn de momenten waaruit ik het meeste voldoening haal, de momenten waarvoor ik het doe. Het spreekt dan ook voor zich dat ik al op voorhand fan ben van Elena’s nieuwe MoMeNTcreatie die gebaseerd is op het intentieboek dat in de Basiliek van Tongeren ligt en waarin bezoekers hun diepste wensen, zonden, gedachten neerpennen.

Dit jaar zou boeren ongetwijfeld één van de hoogtepunten worden. Een MoMeNTproject dat gespeeld zou worden op een boerenerf en vanuit een noodzaak en urgentie ontstaan is. Het thema van de voorstelling leeft in Haspengouw en alles stond in de startblokken om deze thematiek via een creatie onder de aandacht te brengen. Het zou de eerste MoMeNTcreatie zijn die na de première in Tongeren te zien zou zijn op boerenerven over heel Vlaanderen. Gelukkig is er zowel vanuit de ploeg als vanuit MoMeNT een interesse om het maken van de voorstelling een jaar te verschuiven. Dat maakt het verlangen alleen maar groter."



Dit jaar is jullie programma meer beperkt door de corona-crisis. Wat waren de grootste uitdagingen? Hoe ervaren jullie het als programmaverantwoordelijken?

"De plannen waren nog nooit zo uitgestippeld geweest als deze editie. We hadden in de loop van de jaren een stevig evenwicht bereikt op vlak van aanbod. In de loop van de voorbije edities was er een duidelijke kanteling op te merken van de receptieve ten voordele van productieve programmering. In 2020 was MoMeNT er klaar voor om één van de vooropgezette doelstellingen te bereiken; een uitgebreider productieplatform in Limburg creëren. Een eerste volwaardige MoMeNTcreatie kon na de première op MoMeNT gaan touren langs een dertigtal locaties verspreid over Vlaanderen. Natuurlijk wordt een mens er even moedeloos van als al die plannen op een gegeven moment in het water vallen. Alle betrokken kunstenaars werden gecontacteerd en dankzij een positieve samenwerking met het stadsbestuur werd voor bijna alle engagementen een financiële oplossing gevonden. Dat was denk ik de grootste uitdaging. Hoe bepaal je een vergoeding voor iets dat niet tastbaar is? En ook; wat geeft mij het recht om te bepalen of iemand 20%, 30%, 50% of 70% van het afgesproken budget krijgt voor de geïnvesteerde tijd als ikzelf elke maand een volwaardig maandloon op mijn rekening heb staan? Dat vond ik een moeilijke rol om in te kruipen. Ik ben oprecht heel blij dat we met MoMeNT dankzij de stad tussen zijn kunnen komen in de reeds geïnvesteerde inspanningen van de kunstenaars en hoop dat we hen daarmee ook het signaal hebben kunnen geven dat de deur op een kier staat."



Jullie kijken al verder naar 2021. Hoe zien jullie de evolutie van MoMeNT?

"Ik mag nog niet te veel prijsgeven over het programma van 2021 maar als er iets is dat we van deze periode geleerd hebben dan is het wel hoe belangrijk verbinding is, het gevoel ergens bij te horen ook al ben je fysiek alleen. En de wetenschap dat kunst daar het uitgelezen instrument voor is. Onze slogan was al “MoMeNT verbindt altijd” en ik heb het gevoel dat wij als team in de toekomst nog meer willen investeren in projecten die verbinden. Projecten die verschillende leeftijdsgroepen, bevolkingsgroepen en culturen doelgericht samenbrengen. Het verbinden van net de niet vanzelfsprekende potentiële participanten. We geloven er meer dan ooit in dat daar grote een noodzaak ligt. Bij de opstart van het hernieuwde landschap straks wil MoMeNT klaar zijn om een betekenisvolle rol te spelen in dat landschap en een structurele subsidie-aanvraag indienen om ook op lange termijn te kunnen denken en programmeren. We geloven er echt in dat als we dit blijven verderzetten op lange termijn we een beweging kunnen bereiken die verder reikt dan Tongeren en een kantelmoment zouden kunnen wezen in de maatschappij van vandaag. Een kantel-moment, zie nu gebruik ik het woord weer. Het komt ons overal tegen. Het is zo actueel de dag van vandaag. Daarom dus de naam ‘MoMeNT’.

Nu focussen we verder op de editie van dit jaar. Desondanks er maar enkele activiteiten de coronagolf overleefd hebben, heeft MoMeNT 2020 alles in zich om nog een fantastische editie te worden. Op het Tongerse Julianusplein is vanaf nu doorlopend de expo ’t Oud Hospitaal te bezoeken. De Tongerse fotograaf Jos Molenaers maakte 40 jaar geleden voor zijn eindexamen een fotoreportage van de dagelijkse werking in het toenmalig hospitaal. Exact 40 jaar later is hét moment (nu zeg ik het weer, een mens zou nog gaan denken dat ik het opzettelijk doe) om deze zwart-witfoto’s publiekelijk te maken. En als het gepermitteerd is dan ga ik er nog eentje heel erg aanbevelen, namelijk de wereldpremière van de Yakara, een ode aan de Jeker, gecomponeerd door Piet Swerts op uitnodiging van MoMeNT en een ode aan alle betrokkenen die hebben meegewerkt aan het open leggen van die Jeker in Tongeren. De rest van het programma kunnen jullie raadplegen via http://moment.tongeren.be . Zeg nu zelf, mooie vooruitzichten voor een geannuleerd festival, toch?" - S.P. - Mona Vanschoenwinkel -

0 keer bekeken
 

©2020 door Limburg Cultuurt. Met trots gemaakt met Wix.com